Καταφύγια - Τρεις διαδρομές προς την κορυφή του Ολύμπου

 Ένα συναρπαστικό ταξίδι, μέσα από τρεις διαφορετικές διαδρομές, προτείνει ο δήμος Ολύμπου, για ανάβαση στο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας και το δεύτερο της Βαλκανικής χερσονήσου.

    Ο Δήμος Ολύμπου βρίσκεται στην νοτιοδυτική πλευρά του ομώνυμου βουνού και αποτελείται από δώδεκα οικισμούς, "σκορπισμένους" στους πρόποδες και τις πλαγιές του.

    Μια από τις διαδρομές που προτείνει ο Δήμος Ολύμπου, για όσους θέλουν να κατακτήσουν την κορυφή του βουνού των αρχαίων θεών, είναι η Καλύβια - Μέγα Λάκκα - Σμέλου - Γούρνες - Καταφύγιο Χριστάκη - Μύτικας.

    Η πιο κοντινή διαδρομή με μεταφορικό μέσο προς την κορυφή του Ολύμπου, είναι μέσω του δημοτικού διαμερίσματος Καλυβίων. Από τα Καλύβια η πρόσβαση προς την κορυφή διαρκεί περίπου δύο ώρες.

    Η διαδρομή από το χωριό Καλύβια μέχρι τη θέση "Χριστάκης" έχει συνολικό μήκος 20 χλμ. και η διάρκειά της είναι περίπου 45 λεπτά. Η συγκεκριμένη διαδρομή είναι ιδανική κατά τους θερινούς μήνες. Ο δρόμος είναι αγροτικός (χωματόδρομος) και εύκολα προσβάσιμος, όταν γίνεται με τζιπ αντί συμβατικού οχήματος. Από το καταφύγιο Χριστάκης, ο επισκέπτης φτάνει πεζός στην κορυφή Σκολιό, σε περίπου μία ώρα και από εκεί στον Μύτικα σε 30 λεπτά.

    Ο Ορειβατικός σύλλογος Καλυβίων έκτισε το καταφύγιο ανάγκης στη θέση "Χριστάκης" σε υψόμετρο 2.430 μ. με σκοπό να προσφέρει στέγη σε κάθε ορειβάτη που θα βρεθεί στη περιοχή. Το καταφύγιο είναι δυναμικότητας οκτώ θέσεων και δεν διαθέτει θέρμανση (υπάρχει τζάκι), γεγονός που το καθιστά ιδανικό για τους καλοκαιρινούς κυρίως μήνες.

    Μια άλλη διαδρομή είναι αυτή που από το Σπαρμό οδηγεί στο Μύτικα, μέσα από τις Βρυσοπούλες και το Σκολιό.

    Η μοναδική αυτή χειμερινή κυρίως προσέγγιση του Ολύμπου για τους φίλους του βουνού γίνεται από τη δυτική πλευρά, από την περιοχή της Ελασσόνας, ακολουθώντας τον δρόμο Καλλιθέας - Ολυμπιάδας - Σπαρμού, μια παράκαμψη του εθνικού δρόμου Ελασσόνας - Κατερίνης στο ύψος του χωριού Καλλιθέα.

    Από Ελασσόνα, μέσω Καλλιθέας, ο επισκέπτης οδηγείται στην Ολυμπιάδα, συνεχίζοντας για το χωριό Σπαρμός. Από το σημείο αυτό ξεκινά δρόμος με ασφαλτόστρωση (13 χλμ.), που οδηγεί στην περιοχή "Βρυσοπούλες" (θέση Νίκη), μέσα στο στρατόπεδο του Κέντρου Εκπαίδευσης Ορεινού Αγώνα Χιονοδρομιών (Κ.Ε.Ο.Α.Χ.).

    Το Καταφύγιο Β΄ βρίσκεται ακριβώς πάνω από τις εγκαταστάσεις του στρατού, σε υψόμετρο 1820 μέτρων, έχει χωρητικότητα 25 ατόμων, διαθέτει κουζίνα, νερό, ηλεκτρικό, κεντρική θέρμανση και τζάκι. Λειτουργεί όλο το χρόνο, αλλά για τη διανυκτέρευση απαιτείται στρατιωτική άδεια. Τους χειμερινούς μήνες, μάλιστα, πρέπει να γίνεται προσυνεννόηση με τη στρατιωτική μονάδα (τηλ. 24930-62.163 ή 24930-23.467).

    Στην ίδια τοποθεσία λειτουργεί το ομώνυμο χιονοδρομικό κέντρο, στο διάστημα Δεκεμβρίου - Μαρτίου, με συρόμενο αναβατήρα, για τη χρήση του οποίου είναι απαραίτητη μια υπεύθυνη δήλωση ότι, σε περίπτωση ατυχήματος δεν ευθύνεται ο Ελληνικός Στρατός.

    Το ανώτερο υψόμετρο της πίστας είναι 2.450μ. και το κατώτερο 1900 μ. Η είσοδος και η διανυκτέρευση στο καταφύγιο είναι δωρεάν, όπως και η χρήση της χιονοδρομικής πίστας. Από την περιοχή Βρυσοπούλες (1.800 μ.), πεζοί πλέον οι επισκέπτες ακολουθούν τους πυλώνες του αναβατήρα του Χιονοδρομικού Κέντρου μέχρι το καταφύγιο ανάγκης Μιγκοτζίδη (2.450 μ.) χωρητικότητας δέκα ατόμων. Από εκεί, προχωρούν προς την κορυφή "Σκολιό" (2.912 μ.), συνεχίζουν για τη "Σκάλα" και ακολουθώντας την κορυφογραμμή, σε 30΄ βρίσκονται στο Μύτικα. Θεωρείται εύκολη διαδρομή για γρήγορη πρόσβαση στις κορυφές, κυρίως το χειμώνα, αλλά γίνεται όλη σε γυμνό, άδενδρο, αλπικό τοπίο. Η διάρκεια της διαδρομής είναι περίπου 3,5 ώρες και η υψομετρική διαφορά, 1.111 μ.

    Η τρίτη διαδρομή διαμορφώνεται ως εξής: Κοκκινοπηλός - Μεγάλη Γούρνα - Σκάλα - Μύτικας. Στον Κοκκινοπηλό, φθάνει ο επισκέπτης από Ελασσόνα ή από Κατερίνη. Από την άκρη του χωριού περνά το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι μεγάλων διαδρομών Ε4, που οδηγεί στη χαράδρα της Σταλαματιάς (γεμάτο έλατα και μαυρόπευκα).

    Ανεβαίνοντας στη "Ράχη Κανάκη", ακολουθεί ο δρόμος που καταλήγει, μέσω της Μικρής Γούρνας, στη Μεγάλη Γούρνα, όπου βρίσκεται το καταφύγιο Ανάγκης ''Χριστάκη''. Το Καταφύγιο Χριστάκη δεν διαθέτει είδη πρώτης ανάγκης (υπάρχουν μόνο κρεβάτια) παρέχει όμως προστασία από άσχημες καιρικές συνθήκες.

    Έπειτα, ο επισκέπτης καλείται ν' ανηφορίσει προς το "Σκολιό" (2.912 μ.) και αφού το παρακάμψει από δεξιά, ακολουθεί τον αυχένα που καταλήγει στη "Σκάλα" (2866μ.), από εκεί προχωρά προς την κορυφή του Μύτικα. Η διαδρομή αυτή είναι η φυσική συνέχεια του μονοπατιού Ε4 Λιτόχωρο - Σκάλα, αλλά με αντίστροφη πορεία. Η δε διάρκειά της είναι 6-7 ώρες και το μήκος της είναι 12 χλμ.

    Παραδοσιακός οικισμός

    Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο δήμαρχος του δήμου Ολύμπου, Γιώργος Καστανάρας, για τον Κοκκινοπηλό. Πρόκειται για ορεινό παραδοσιακό οικισμό, που βρίσκεται σκαρφαλωμένος στις δυτικές πλαγιές του Ολύμπου, σε υψόμετρο 1.150 μέτρων. Είναι κτισμένος στις παρυφές της στενωπού "Μπάρας" και η χαρακτηριστική γεωγραφική θέση του τού έδωσε μεγάλη στρατηγική αξία, καθιστώντας τον κέντρο διαβάσεων των επιδρομέων από τους αρχαίους χρόνους μέχρι τους νεότερους. Τα σπίτια του Κοκκινοπηλού, με τα χαρακτηριστικά της μακεδόνικης αρχιτεκτονικής ήταν διώροφα και πέτρινα, κτισμένα με υλικά από τη γύρω περιοχή και περιτριγυρισμένα από τα πέτρινα καλντερίμια που υπάρχουν στον οικισμό.

    Στην πλατεία του χωριού, στη θέση "Κάτω Τόκα" δεσπόζει η εκκλησία της Αγ. Παρασκευής, χτισμένη στο τύπο της τρίκλιτης βασιλικής. Χαρακτηριστική είναι η πέστροφα -Γοργόνα του περίτεχνου ξυλόγλυπτου τέμπλου.

    Τον 12ο αιώνα μετοίκησαν στον Κοκκινοπηλό βλαχόφωνοι πληθυσμοί, που τον κατοικούν μέχρι και σήμερα.

    Από εδώ διέρχεται το διεθνές ορειβατικό μονοπάτι Κ4 που οδηγεί στο Μύτικα και στην ανατολική πλευρά του Ολύμπου, ενώ υπάρχουν πολλές τοποθεσίες για εξορμήσεις και εκδρομές.

    Περιμετρικά του χωριού απλώνεται δάσος κατάφυτο με- μεταξύ- οξιές, μαύρη πεύκη, έλατα , ρόμπολα, βελανιδιές και καστανιές, ιδανικός τόπος για αναψυχή και πεζοπορία.